Bomen in bestrating

ZUURSTOF - WATER - VOEDING

Zuurstof is factor nummer 1.  Zonder zuurstof geen boom. Daarnaast is water een bepalende factor voor de groei van bomen. Te weinig water zorgt voor verdroging. Te veel water voor verstikking. Behalve zuurstof en water zijn er nog een aantal belangrijke voedingselementen die bomen nodig hebben.  De belangrijkste zijn: Stikstof, fosforkalium, calcium, magnesium en ijzer.  Om zowel water als voedingstoffen op te nemen moet een boom voldoende wortels kunnen ontwikkelen in de doorwortelbare ruimte. Gemiddeld wordt er uitgegaan van de volgende waarden om een boom volledig te laten uitgroeien:

25 tot 40m3 voor grote bomen hoger dan 15 m

15 tot 25m3 voor kleinere bomen 10-15 m hoog

5 tot 12m3 voor de kleinste bomen tot 10 m hoog

Wanneer er minder ruimte beschikbaar is zal een boom stoppen met groeien en gebreken gaan vertonen. Een boom 'verbruikt' tussen de 0,5 (kleine boom ) en 1m3 (grote boom) doorwortelbare ruimte per jaar.

Stel u plant een dakplataan in uw terras in een plantvak van 0,60x0,60 voor het gemak gaan we er van uit dat de bodemstructuur goed is en de boom tot op 1.20m diepte kan wortelen. Normaal  dringt er namelijk tot op een diepte van 1.20m zuurstof door in de bodem. Uw boom heeft dan een doorwortelbare ruimte van 0,6x0,6x1,2 = 0,43 m3.  Een vormboom wordt gezien als kleine boom en heeft na 1 jaar al de doorwortelbare ruimte verbruikt.  Als de doorwortelbare ruimte verbruikt is gaat de boom op zoek naar voeding en water. De boom vindt dat net onder uw bestrating waar het regenwater inspoelt (organische stof). Het gevolg is dat de boom veel extra wortels gaat aanmaken en de bestrating wordt opgedrukt. Dit tempo van opdrukken verschilt per boom. Een plataan is krachtpatser die in no-time zich laat gelden.  Een krentenboompje staat niet meteen te duwen. Een boom die zeer tolerant is gebleken in verhardingen is de Carpinus betulus.

Bomen in verhardingen hebben extra zorg nodig.

Het bemesten en bewateren van bomen in verharding is erg belangrijk. De wortels van een boom hebben zuurstof nodig om te functioneren. De bodem moet dan ook dusdanig (open) van structuur zijn dat er voldoende gasuitwisseling tussen bodemlucht en buitenlucht kan plaatsvinden. Oorzaken van een slechte gaswisseling zijn:

- Bestrating is vrijwel ondoorlatend voor gassen.

- Verdichte bodem, door aantrillen/belopen/berijden. Er is dan geen open structuur.

- Te hoge grondwaterstand

- Ondergrondse gaslekkage of de ontwikkeling van moerasgas bij de afbraak van te vers organisch materiaal.

Om een boom te helpen met de gasuitwisseling is het aanbrengen van een beluchtingsysteem bij bomen in bestrating aan te raden.  Bij voorkeur een  beluchtingsysteem bestaande uit 2 verticale toevoeren en een ringleiding die onder/naast de kluit geplaatst wordt. Dit is alleen functioneel als de grondwaterstand of het hangwater onder de leiding blijft. Waar water is kunnen wortels geen zuurstof opnemen en zullen ze stikken.

Bomenzand

Om de aanplant van bomen in verharding te laten slagen is het gebruik van bomenzand gewenst. Bomenzand heeft een paar belangrijke eigenschappen. Het zand is stabiel, het nazakken van de bestrating is dan ook nihil. Het zand heeft ook voldoende organische stof voor de ontwikkeling van de bomen en het heeft een waterbufferend vermogen en een hoge draagkracht. Er zijn 2 soorten bomenzand: Type 300 en type 500. Type 300 wordt gebruikt bij een hangwaterprofiel (grondwater dieper dan 1.20m beneden maaiveld). Type 500 wordt gebruikt bij een contactwaterprofiel (grondwater hoger dan 1.20m beneden maaiveld).

Verwerking van bomenzand

Het verwerken van bomenzand moet zorgvuldig gebeuren. Belangrijk is om verslemping te voorkomen. Het bomenzand mag dan ook alleen droog verwerkt worden. Het moet dan ook altijd afgedekt opgeslagen/getransporteerd worden en bij regen mag het niet verwerkt worden. Het is belangrijk om de wanden en de bodem van het plantgat goed door te spitten.

Bij een hoge grondwaterstand dient er onderin het plantgat altijd een laag van 20cm drainage zand te worden aangebracht. Het bomenzand moet ten alle tijde 20cm boven de hoogste grondwater stand verwerkt  worden. Bomenzand mag namelijk niet in contact komen met het grondwater.

Bomenzand dient  in combinatie met een beluchtingsysteem te worden gebruikt. Het bomenzand in lagen van 30-40 cm aanbrengen en verdichten met een sleuvenstamper. Bovenop het bomenzand kan het zandbed voor de bestrating op de gebruikelijke manier aangelegd worden.

Wat voor bomen geldt, geldt ook voor haagplanten in bestrating.

 

In dit project zijn o.a. de volgende producten gebruikt: